2023 bütçe görüşmeleri başladı

2023 bütçe görüşmeleri başladı

Cumhur Reisi Yardımcısı Fuat Oktay:

“7,5 bilyon lira kendisine devraldığımız Milli Eğitim Bilimi Bakanlığı bütçesini 2023 yılında 435 milyar liraya yükselttik”

” Ensiz ve ölçülü gelirli grupların konuta ulaşabilirliğinin kolaylaştırılması üzere evvel etapta 250 bin basamak kalkışmak üzere kampanyalarla izlence döneminde toplamda 500 bin bölük üretilecektir. Zat evini yapacak vatandaşlara imarlı ve altyapısı yetişmek için bütün 1 milyon göz arsası üretilmesi planlanmaktadır. Proje kapsamında resmi işlemleri tamamlanan müracaat sayısı 4 milyon 560 bine ulaşmıştır. İlk Evim Yer projesine başvurular ise 331 bine ulaşmıştır”

ANKARA – Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, ” Dar ve itidalli gelirli grupların konuta ulaşabilirliğinin kolaylaştırılması üzere ilk etapta 250 bin ev tutmak için kampanyalarla program döneminde toplamda 500 bin hane üretilecektir. Kişi evini yapacak vatandaşlara imarlı ve altyapısı yetişmek amacıyla mecmu 1 milyon hane arsası üretilmesi planlanmaktadır. Proje kapsamında resmi işlemleri tamamlanan müracaat sayısı 4 milyon 560 bine ulaşmıştır. İlk Evim Arsa projesine başvurular ise 331 bine ulaşmıştır” dedi.

Oktay, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 2023 Merkezi Idare bütçe görüşmeleri başladı. Oktay, 2023 bütçesine ilişkin milletvekillerine bilgelik verdi. Oktay, ihracatın yükselişine değinerek, “2021 yılı ihracatta bir nice rekorun ve başlangıçta yaşandığı aynı ahit oldu. 2018 yılından bu yana ve toptan müstevli sonrasında dahi süratle büyüyen ihracatımız 2018 yılında 177,2 milyar dolardan 2021 yılında 225,2 milyar dolara ulaşarak Itidalli Vadeli Izlence hedeflerimizi aşmıştır. Antrparantez, küresel ihracattan aldığımız behre sene genelinde ilk defa hükümetimiz döneminde yüzdelik 1’in üstüne çıkmıştır. Ayrımsız değer 2002’bile yüzde 0,55 ve 2018’dahi yüzdelik 0,91 iken 2022’nin ikinci çeyreği bakımından yüzdelik 1,04’e yükselmiştir. 2003-2021 arası dönemde ihracatta elde ettiğimiz performansın ümranlı ve gelişmekte olan ülkeler ortalamasının üzerinde olması sevindiricidir. 2022 yılı Ilkgüz kocaoğlan bakımından yıllıklandırılmış ihracatımız 252 bilyon doların üstüne çıkarak bire bir eşiği daha geride bırakmıştır” ifadelerini kullandı.

Alacaklar

Oktay, mali verilerde Tahsili Gecikmiş Alacaklara ilgi çekerek, “Ilkgüz 2022 bakımından bankacılık sektörünün Tahsili Gecikmiş Alacaklar oranı yüzdelik 2,3 ile az çok bağan ayrımsız riskliliğe belen etmektedir. Ayrıca, Ağustos 2022 itibarıyla yüzde 18,7 olan Anamal Sürücü Belgesi Rasyosu ise sektörün diri tıpkısı anamal yapısı olduğunu göstermektedir. Hanehalkı ve çın devir borçluluğu bakımından ülkemiz düşük aynı riskliliğe sahiptir. Uluslararası Ödemeler Bankası olgun tabanına bakarak, 2022 yılı önceki çeyreği itibarıyla Türkiye’nin hanehalkı borcunun GSYH’ye oranı yüzde 13,3 iken gelişmekte olan mutluluk ağırlıklı ortalaması yüzde 50,7’dir. Mali sözleşme dışındaki firma borcunun GSYH’ye oranında de Türkiye 2022 yılı evvel çeyreği itibarıyla yüzdelik 72,6 celal ile bağan riskliliğe sahiptir” şeklinde konuştu.

Kredi

Oktay, şöyle konuştu:

“Seçmeli güven yaklaşımının etkisiyle düzem etkisinden arındırılmış almanak ticari güven büyümesi 2021 yılının Ilkgüz ayında yüzdelik 6 iken, 2022 yılı Eylül ayında yüzde 37,8 namına gerçekleşmiştir. Bu politikamızı tamamlayacak şekilde ihracata, yatırıma ve pres harcamalarına müteveccih asıl sektörümüze kefillik hacmi toplam 61,3 milyar lira olan Kaynak Destekli KGF paketleri sağlanmıştır. Garanti yetersizliği nedeni ile finansmana erişemeyen işletmelerin finansman sorunlarını fora etmek için Kaynak Destekli Kefalet Sistemi çalışkan ayrımsız şekilde kullanılmaya bitmeme edilmektedir. Böylecene firmaların pres giderlerini diremek, yatırım, dış satım ve imalatı kamçılamak için kestirmece 70,4 milyar lira emniyet imkanı işletmelerimizin kullanımına sunulmuştur. Bunun yanısıra 2022 yılının ikinci yarısında sektörel ihtiyaçlar gözetilerek ekincilik ve inşaat sektörüne yönelik açıklayan paketler ile 41,8 milyar teklik arttırma kredi imkanı sağlanmıştır. İlave namına bu sene yapılan yasal değişiklikle sistem kapsamında cesaret güvence kurumlarına aktarılabilecek yasal cins tutarı bile 50 milyar liradan 100 bilyon liraya çıkarılmıştır.”

Seviye korumalı mevduat

Oktay, 2021 yılı Mabeyin ayında liralaşma politikamızın tıpkı unsuru kendisine Kırat Korumalı Yatırım ve Iltihak Hesabı’nı devreye aldıklarını hatırlatarak, “Bu mali ürüne vatandaşlarımız ve şirketlerimiz efdal bağ göstermiş ve im devreye alındıktan sonradan döviz piyasalarında istikrar sağlanmaya başlamıştır. Mütenavip enstrümanlar geliştirerek finansal istikrarımızı desteklemeye devam ediyoruz. Ense fonlara gerçek aktarımı kapsamında Türk Nema ve İnovasyon Fonu tarafından, adım sermayesi fonları üzerinden şirketlere toplamda bugüne büyüklüğünde tıpkı bilyon 970 milyon teklik finansman sağlanmıştır. Hamle Sermayesi Fonlarına TÜBİTAK ile işbirliği süresince Tech-Inves TR Programı kapsamında gerçek aktarılmaktadır. Bu kapsamda gerçeklik aktarımı kararı alınan fonların toplanmış büyüklüğü 2,28 bilyon liraya ulaşmıştır. Yastık şeş altınların finansal sisteme kazandırılması üzere Değerli Tasarruf Ekosistemi’ni hayata geçirdik. Almaşık finans araçlarının başında gelen iştirak mal sisteminin elan de gelişmesi ve finansal cümle içerisindeki payının artırılması için adımlarımızı kararlılıkla atmaya devam ediyoruz” diyerek konuştu.

Doğalgaz

Doğalgaz ile ilişkin olarak Oktay, “Hükümetimiz ise bu kapalı dönemde gerçekleştirdiği kalburüstü diplomatlık ile enerji en güvenliğini sağlamış ve kış aylarında yaşanabilecek umulur bire bir gaz krizinin önüne geçmiştir. Anca ki, Silivri gaz ambarlama tesisimizde kapasite artışına müteveccih yaptığımız çalışmalar sona evliya olup, 3,2 bilyon metreküplük kapasiteyi 4,6 bilyon metreküpe çıkarmış bulunmaktayız. Hem Silivri hem de Sodyum Klorür Gölü Hilaf Gaz Depolama Tesisleri’mizde antrepo doluluk oranlarında yüzde 100’e ulaştık. 2020 yılından itibaren Karadeniz’deki Sakarya doğal gaz sahasında keşfedilen 540 milyar metreküplük gaz rezervini 2023 yılı bakımından halkımızın kullanımına sunacağız. 2023’ün bir numara çeyreğinde ilk fazda üretilecek günce 10 milyon metreküp tabii gazı milli iletim sistemimize aktarmış olacağız. söz konusu tutar, almanak bazda yaklaşık 4 bilyon metreküp katıksız gaza istikbal ederken, 2027-2028 yıllarında almanak 15 milyar metreküpe çıkartılacak” şeklinde konuştu.

2022 bütçe tahminleri

2022 yılı merkezi dümen bütçe gerçekleşmelerine ait verileri paylaşan Oktay, “2022 yılında; Merkezi idare bütçe giderlerinin 3 trilyon 133,7 bilyon lira, Merkezi dümen bütçe gelirlerinin 2 trilyon 672,5 bilyon teklik, Bütçe açığının 461,2 milyar teklik, Nema dışı açığın 131,4 bilyon teklik adına gerçekleşeceğini tutum ediyoruz. 2022 yılsonu Bütçe açığının milli gelire oranının ise yüzdelik 3,4 olacağını öngörüyoruz. Bütçe giderlerinin detaylarına bakacak olursak, 2022 yılında; Personel giderlerinin 617,3 bilyon liralık, Toplumsal Asayiş Kurumlarına 98,1 bilyon lira, celal primi giderlerinin, Servet ve hizmet gurur giderlerinin 258,3 bilyon liralık, Akan transferlerin tıpkı trilyon 224,4 milyar lira, Sermaye giderlerinin 277,6 bilyon liralık, Resülmal transferlerinin 35,9 bilyon lira, Namus Borcu ödeme giderlerinin 292,2 milyar liralık, Ürem giderlerinin 329,8 milyar teklik kendisine gerçekleşmesini bekliyoruz”ifadelerini kullandı.

Bütçe hedefi

Oktay 2023 bütçesine ilişik şu bilgileri paylaştı:

“2023 yılı bütçemizde; Bütçe Giderleri 4 trilyon 469,6 milyar teklik, Bütçe Gelirleri 3 trilyon 810,1 milyar liralık, Bütçe Açığı 659,4 milyar teklik adına öngörülmüştür. 2022 yılına göre (munzam bütçe karışma) 2023 yılı bütçe ödenekleri yüzdelik 57,9 artmaktadır. 2023 Yılı Bütçe giderlerinin kazançlı sınıflandırmaya bakarak dağılımı ise şöyledir: Personel giderleri 952,3 milyar liralık, Içtimai Güvenlik Kurumlarına ihtişam primi giderleri 150,4 milyar lira, Dünyalık ve bakım alım giderleri 318,7 milyar liralık, Cari transferler 1 trilyon 682 milyar teklik, Resülmal giderleri 315,8 milyar teklik, Sermaye transferleri 37,3 milyar liralık, Vecibe verme giderleri 359,2 milyar liralık, Sakınım ödenekler 88,2 bilyon liralık, Faiz giderleri 565,6 milyar liradır. 2023 yılında merkezi idare bütçe gelirlerinin 2022 yılı gerçekleşme tahminine göre yüzde 42,6 artışla 3 trilyon 810 milyar liraya, kazanç gelirlerinin ise yüzde 41 oranında artarak, kestirmece 3 trilyon 200 milyar liraya ulaşacağı durum edilmektedir. 2023 yılında bütçe gelirlerinin alt kalemleri şu şekilde aritmetik edilmektedir: Sağlık Vergisi 495 bilyon lira, Kurumlar Vergisi 619,1 bilyon teklik, Özel Istihlak Vergisi 510,6 milyar liralık, Dahilde Alınan KDV 203,6 milyar lira, İthalatta Alınan KDV 931,4 bilyon lira, Motorlu Taşıtlar Vergisi 38,7 bilyon liralık, Vezneci ve Sigorta Muameleleri Vergisi 75,1 milyar liralık, Damga Vergisi 55,5 milyar teklik, Harçlar 105,2 bilyon teklik, Gayrı Vergiler 165,3 milyar lira, Rüşvet Dışı Gelirler 610,6 bilyon lira.”

Milli Yetişek bütçesi

Oktay, 2002 yılından beri eğitimi yeryüzü rüçhan meseleleri yerine gördüklerini aktararak, “7,5 milyar teklik olarak devraldığımız Milli Eğitim Bakanlığı bütçesini 2023 yılında 435 milyar liraya yükselttik. 2018 yılı ile kıyasladığımızda ise 2023 yılında Vekâlet bütçesi 4,4 mezuniyet artmıştır. 2002 yılında 3,1 bilyon liralık olan yükseköğretim kurumları bütçelerini 43,3 intaç artışla 2023 yılında 134,7 bilyon liraya çıkarıyoruz. 2018 yılı ile kıyasladığımızda ise 2023 yılında yükseköğretim kurumları bütçeleri 4,3 itmam artmıştır. Yükseköğretimi bile karışma ettiğimizde eğitim bütçemizi 2023 yılında 2022 yılı katma bütçe karışma ödeneğine bakarak yüzdelik 66,9 artırarak 649,8 milyar liraya yükseltiyoruz. Bilcümle çocuklarımızın kaliteli eğitime erişimini uydurmak amacıyla özellikle dezavantajlı bölgelerdeki okulların fiziki imkanlarının iyileştirilmesi, kullanılmamış derslik yapımları, eğitim bilimi yapılarının depreme cebin güçlendirilmesi, okulların enformatik madun yapılarının iyileştirilmesi ve internet erişiminin sağlanması gibi operasyon ilkin tutmak için Milli Terbiye Bakanlığının yatırım bütçesini 2022 yılı ödeneğine göre yüzde 106 artışla 19,4 milyar liradan tahminî 40 bilyon liraya yükseltiyoruz”dedi.

sağlık bütçesi

Oktay keyif bütçesine değinerek, “Türkiye’nin son 20 yılında gerçekleştirdiği kalkınma devriminin yer kıvanma verici sonuçlarından biri dahi sağlıkta yaşanmıştır. 2023 yılında merkezi yönetim bütçesinden sağlığa ayrılan kaynağı, yüzde 69,1 oranında artırarak 307 milyar liraya çıkarıyoruz. Keyif Bakanlığı ve yükseköğretim kurumları döner sermaye sermayeleri ile Sosyal Düzenlilik Kurumundan yapılacak afiyet harcamaları dahi dikkate alındığında sağlık alanına ait ayrılan mecmu cins 696,8 bilyon liraya ulaşmaktadır” ifadelerini kullandı.

TOKİ

TOKİ’nin kentsel transformasyon programını yürüttüğünü nâkil Oktay, “Kentsel tahavvül faaliyetlerini dahi yürüten TOKİ, 20 sene süresince ürettiği ayrımsız milyon 170 bin konutla; arz çokça bölük üreten kamu kuruluşlarının başında meydan almaktadır. Yaklaşık 5 milyon vatandaşımız TOKİ’nin ürettiği, depreme dayanabilen, toplumsal donatıları ve çevre düzenlemeleriyle nitelikli konutlarda oturmaktadır. Sıkı ve ılımlı gelirli grupların konuta ulaşabilirliğinin kolaylaştırılması için geçmiş etapta 250 bin konut tutmak amacıyla kampanyalarla program döneminde toplamda 500 bin hane üretilecektir. Öz evini yapacak vatandaşlara imarlı ve altyapısı yetişmek için toplanmış 1 milyon göz arsası üretilmesi planlanmaktadır. Proje kapsamında resmi işlemleri tamamlanan müracaat sayısı 4 milyon 560 bine ulaşmıştır. İlk Evim Yer projesine başvurular ise 331 bine ulaşmıştır” dedi.

Share: